Mycie i odtłuszczanie

Właściwe przygotowanie powierzchni wpływa w bardzo istotny sposób na jakość nanoszonych na te powierzchnie powłok ochronnych i ochronno-dekoracyjnych. Z tego powodu należy starannie dobierać technologię do każdego rodzaju materiału, uwzględniając przy tym zmieniające się rodzaje zanieczyszczeń na ich powierzchniach. Oznacza to, że przedmioty, które mają być poddane obróbce powinny zostać dokładnie przebadane przez technologa, w celu określenia najskuteczniejszych metod oczyszczania. Należy jednakże podkreślić, że o prawidłowym przeprowadzeniu oczyszczania detali można się przekonać dopiero po zakończeniu procesów galwanicznych.

Uszkodzenia i zanieczyszczenia powierzchni półfabrykatów usunąć można wykorzystując następujące metody:

Mechaniczne (szlifowanie, polerowanie)

Ze względu na niedoskonałości powierzchni metali przeprowadza się często procesy mechanicznej obróbki, które gwarantują usunięcie zagnieceń, wżerów korozyjnych i rys. Dzięki temu procesowi materiały otrzymują gładkie, często dodatkowo wypolerowane powierzchnie, dzięki czemu powłoki galwaniczne nakładają się bez odwzorowania wad podłoża.

Fizyczne, za pomocą rozpuszczalników organicznych

Najbardziej uniwersalne są chlorowcopochodne, szczególnie 1,1,1- trójchloroetan, trójchloroetylen, czterochloroetylen, które bardzo skutecznie usuwają większość zanieczyszczeń organicznych, których usunięcie w kąpielach wodnych byłoby niemożliwe. Jednak ich szkodliwość na zdrowie i środowisko powoduje bardzo ostre ograniczenia w stosowaniu. Chlorowcopochodne wykazujące dodatni potencjał rozkładu ozonu, a wśród nich 1,1,1- trójchloroetan, są wycofane ze stosowania. W mniejszym stopniu ogranicza się stosowanie węglowodorów aromatycznych, które obok chlorowcopochodnych, wykazują bardzo dobry efekt mycia i odtłuszczania. Ostatnio, z uwagi na bardzo korzystne właściwości ekologiczne, coraz większe zastosowanie w procesach mycia przemysłowego znajdują węglowodory alifatyczne.

Chemiczne, w wodnych kąpielach alkalicznych

Odtłuszczanie chemiczne stanowi bardzo przydatny i rozpowszechniony sposób (często jednak niedoceniany) oczyszczania powierzchni, posiadający szereg zalet, takich jak:

• prostą technologię przy jednocześnie wysokiej skuteczności mycia,
• łatwość kontroli składu i uzupełniania składników
• niepalność i nietoksyczność
• możliwość zastosowania preparatów skutecznych już od 30°C

W skład preparatów alkalicznych wchodzą głównie związki nieorganiczne, takie jak wodorotlenek sodu, węglan sodu, fosforan trójsodowy, środki obniżające twardość wody, inhibitory korozji oraz środki powierzchniowo czynne. Obecnie wiele firm oferuje gotowe zestawy środków odtłuszczających, które mimo pozornie wysokiej ceny zakupu znakomicie poprawiają jakość produktu końcowego, dzięki czemu zmniejsza się ilość elementów wybrakowanych.

Elektrochemiczne, w wodnych kąpielach alkalicznych

Odtłuszczanie elektrochemiczne jest najdokładniejszym odtłuszczaniem. Może być prowadzone na trzy sposoby, biorąc pod uwagę kierunek przepływającego prądu:

• odtłuszczanie anodowe, gdzie detal podłączony jest do dodatniego bieguna prądu stałego. Na detalu wydziela się wówczas tlen, który wspomaga proces usuwania zanieczyszczeń,
• odtłuszczanie katodowe, gdzie detal podłączony jest do ujemnego bieguna prądu stałego. Na detalu wydziela się wówczas wodór w ilości dwukrotnie większej niż tlenu przy odtłuszczaniu anodowym, przez co odtłuszczanie katodowe jest efektywniejsze lecz posiada tę wadę, że nawodorowuje odtłuszczane przedmioty, przez co ich podłoże zmienia własności mechaniczne tzw. kruchość wodorowa. Kolejnym problemem może być złuszczanie powłoki wskutek dyfuzji wodoru z głębszych warstw przedmiotu
• odtłuszczanie anodowo-katodowe, gdzie detal w czasie cyklu odtłuszczania dzięki zastosowaniu przełącznika rewersyjnego jest przez określony czas raz anodą, raz katodą. W czasie stosowania takiego cyklu odtłuszczania należy pamiętać o tym, że ostatnim cyklem (kończącym proces) powinien być cykl anodowy.

Fizykochemiczne, z zastosowaniem ultradźwięków w roztworze odpowiedniego odtłuszczania chemicznego.

Odtłuszczanie za pomocą ultradźwięków jest bardzo skuteczną metodą, pozwalającą na uzyskanie wysokiego stopnia oczyszczenia obrabianych detali. Jego przydatność sprawdza się najbardziej przy oczyszczaniu profili, elementów o skomplikowanych kształtach, posiadających liczne zagłębienia, rysy i szczeliny, w których często zalegają różnego rodzaju zanieczyszczenia takie jak: smary, pasty, opiłki metali.

Eksploatacja urządzeń ultradźwiękowych jest tania i prosta. Niestety, ze względu na wysokie koszty zakupu takiego urządzenia, nie są one powszechnie używane pomimo wysokiej skuteczności.